अमेरिकी सांसदहरूले संयुक्त राष्ट्रसंघमा चीनको बढ्दो उपस्थितिको आलोचना गरेका छन्। उनीहरूले यसलाई जासुसीको माध्यम भनेका छन्। यसैबीच राष्ट्रसंघको फन्डिङबारे कंग्रेसमा सुनुवाइ भएको थियो। यो सुनुवाइ अमेरिकी प्रेसिडेन्ट डोनाल्ड ट्रम्पले सुरु गरेको इरान युद्धलाई लिएर उग्र बहसमा परिणत भएको छ।

वासिङ्टनमा रहेको हाउस फरेन अफेयर्स कमिटीमा साउथ क्यारोलिनाकी रिपब्लिकन सांसद शेरी बिग्सले आफ्नो कुरा राखेकी छन्। उनले भनेकी छन्, ‘चिनियाँ पिसकिपिङ डिपार्टमेन्ट रणनीतिक रूपमा संवेदनशील क्षेत्रहरूमा केन्द्रित छ। यसमा बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभका करिडोरहरू पर्छन्। यसमा बन्दरगाह र खनिज स्रोत नजिकका क्षेत्रहरू पनि पर्छन्। वर्तमान वा सम्भावित बेस लोकेशनहरू नजिक पनि यो केन्द्रित छ।’

उनले थप भनेकी छन्, ‘यस कदमबारे पुराना चिन्ताहरू कायम छन्। अमेरिकाको रणनीतिक हित भएका क्षेत्रहरूमा सैन्य र इन्टेलिजेन्स उद्देश्य पूरा गर्न यो एउटा कभर हो कि होइन भन्ने प्रश्न छ।’

युएनका लागि अमेरिकी एम्बेसडर माइक वाल्ट्जले चिनियाँ पिसकिपिङ फोर्सबारे बोलेका छन्। चिनियाँ पिसकिपिङ फोर्स अन्य सदस्य राष्ट्रहरूको तुलनामा राम्रोसँग इक्विप्ड छन्। उनीहरू युएन मिसनका लागि अझ राम्ररी प्रिपिएर भएका छन्। वाल्ट्जले थप भनेका छन्, ‘यद्यपि, उनीहरूले चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीका लागि ग्राउन्डमा आँखा र कानको रूपमा दुईवटा उद्देश्य पूरा गर्दैनन् भन्ने मलाई लाग्दैन।’

न्यूयोर्कमा रहेका अमेरिकाका शीर्ष डिप्लोम्याटले अमेरिकी रिफर्म एजेन्डाबारे जानकारी दिएका छन्। अमेरिकाले युएन सेक्युरिटी काउन्सिलमा आफ्नो प्रभाव प्रयोग गर्नेछ। उसले दक्षिण सुडानको अपरेसनलाई स्ट्रिमलाइन र डाउनसाइजिङ गर्न खोजेको छ। दक्षिण सुडानमा चीनको ठूलो इनर्जी र जियोपोलिटिकल इन्ट्रेस्ट रहेको छ।

वाल्ट्जले भनेका छन्, ‘सेक्युरिटी काउन्सिलमा हाम्रा चिनियाँ सहकर्मीहरूको योगदान प्रायः सहयोगी हुने गर्छ।’ उनले थप विवरणहरू सेक्योर ब्रिफिङमा छलफल गरिने बताएका छन्।

उनले भनेका छन्, ‘तर फेरि पनि उनीहरूले दुईवटा उद्देश्य पूरा गर्न सक्छन्। हामी यस मुद्दामा निकै सजग छौँ।’

युएनमा ताइवानको भूमिकालाई कमजोर पार्ने चीनको प्रयासलाई प्रशासनले पटक-पटक रोकेको वाल्ट्जले बताएका छन्। चीनले अन्य विश्वव्यापी मञ्चहरूमा पनि यस स्वायत्त टापुको सहभागिता रोक्न खोजेको छ। अमेरिकी प्रशासनले त्यस प्रयासको पनि प्रतिवाद गरेको छ।

फ्लोरिडाका पूर्व रिपब्लिकन कंग्रेसम्यानले भनेका छन्, ‘हामीले पटक-पटक यसको विरोध गरेका छौँ।’ उनले थप भनेका छन्, ‘अमेरिकी नीतिकै रूपमा हामी युएनका निकायहरूमा ताइवानको सहभागिताका लागि लडिरहेका छौँ।’

यसैबीच अधिकांश रिपब्लिकन सांसदहरूले युएनको आलोचना गरेका छन्। उनीहरूले युएनको असक्षमताको विरोध गरेका छन्। युद्ध रोक्न युएनको रेकर्ड खराब रहेको उनीहरूले बताएका छन्। उनीहरूले युएनमा चीनको प्रभावबारे पनि प्रश्न उठाएका छन्।

पेन्सिलभेनियाका रिपब्लिकन सांसद स्कट पेरीले आफ्नो भनाइ राखेका छन्। उनले भनेका छन्, ‘पैसा पाएपछि बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभका देशहरूले युएन जनरल एसेम्ब्लीमा आफ्नो भोटिङ ढाँचा फेर्छन्। उनीहरू बेइजिङको पक्षमा भोट हाल्न थाल्छन्।’

उनले थप भनेका छन्, ‘यो एउटा यस्तो भोटिङ ब्लक हो जुन यी लोनहरूमार्फत समयक्रममा खरिद गरिएको छ।’

वाल्ट्जले ट्रम्पको नेसनल सेक्युरिटी एडभाइजरका रूपमा केही समय काम गरेका थिए। पत्रकार जोडिएको इन्टेलिजेन्स लिकका कारण उनलाई बर्खास्त गरिएको थियो। तर वाल्ट्जले विश्वलाई छलफल गर्ने एउटा ठाउँ आवश्यक रहेको बताएका छन्। संस्थामा सुधारको आवश्यकता भए पनि यो मञ्च जरुरी रहेको उनले बताएका छन्।

उनले भनेका छन्, ‘यदि हामीले यो संस्था नबनाएको भए अरू कसैले बनाउने थियो।’ सेक्युरिटी काउन्सिलको भिटो कायम राख्न अमेरिकाको उपस्थिति आवश्यक रहेको उनले बताएका छन्। विश्वव्यापी स्ट्यान्डर्डहरू तय गर्न पनि अमेरिका चाहिने उनले बताएका छन्। उनले थप भनेका छन्, ‘र म युएन बेइजिङ वा युएन ब्रसेल्स बनेको हेर्न चाहन्नँ।’

वासिङ्टनस्थित चिनियाँ एम्बेसीले यस विषयमा प्रतिक्रिया दिएको छ। ताइवानको मुद्दा चीनको आन्तरिक मामिला भएको उसले बताएको छ। कमिटीका दाबीहरू निराधार रहेको एम्बेसीले जनाएको छ।

एम्बेसीका स्पोक्सपर्सन लिउ च्याङले भनेका छन्, ‘देशहरूले प्रत्येक मुद्दाको गुणदोष र आफ्नो राष्ट्रिय हितका आधारमा युएनमा स्वतन्त्र निर्णय गर्छन्।’ उनले थप भनेका छन्, ‘केही व्यक्तिहरूले कोल्ड वार मेन्टालिटीबाट यस्ता कार्यहरूलाई तोडमोड गर्नु हुँदैन।’

बुधबार पूर्वअमेरिकी स्पेसल फोर्सेज अफिसरले पनि चर्को आलोचनाको सामना गरेका छन्। इरान युद्धका कारण उनको आलोचना भएको हो। प्रशासनको अपारदर्शिताले गर्दा यो विवाद बढेको छ। प्रशासनले आफ्नो रेकर्ड बचाउ गर्न कंग्रेससमक्ष थोरै अधिकारीहरू मात्र पठाएको छ।

सेरा ज्याकोब्स स्यान डिएगोकी डेमोक्रेट सांसद हुन्। स्यान डिएगो अमेरिकी प्यासिफिक फ्लिटको मुख्य होमपोर्ट हो। उनले वाल्ट्जलाई कडा प्रश्न सोधेकी छन्। ट्रम्पले युद्ध सुरु गरेदेखि अमेरिकीहरू सुरक्षित छन् कि छैनन् भनेर उनले सोधेकी छन्। यो युद्धका कारण रणनीतिक स्ट्रेट अफ हर्मुज धेरै हदसम्म ठप्प भएको छ। ग्यासको मूल्य प्रति ग्यालन ४ अमेरिकी डलरभन्दा माथि पुगेको छ।

वाल्ट्जले प्रतिवाद गर्दै भनेका छन्, ‘हो, विश्व र अमेरिकी जनता अझ सुरक्षित छन्।’ उनले थप भनेका छन्, ‘इरानसँग न्युक्लियर वेपन नहुँदा अमेरिकीहरू अझ राम्रो स्थितिमा छन्।’

वाल्ट्जले आफ्ना बासको प्रशंसा गरेका छन्। रिपोर्टहरूका अनुसार ट्रम्पले फेब्रुअरीको अन्त्यमा इस्राएलसँग मिलेर इरानमा एअर स्ट्राइक गरेका थिए। यसअघि उनले निकै कम मिडल इस्ट एक्सपर्टहरूसँग परामर्श गरेका थिए। वाल्ट्जले ट्रम्पलाई ‘पिस प्रेसिडेन्ट’ भनेका छन्। उनले युएनलाई ‘अमेरिकालाई शान्ति कायम गर्न, भार साझा गर्न र अमेरिका फर्स्ट पोलिसीलाई अघि बढाउन मद्दत गर्ने’ ठाउँ भनेका छन्।

ज्याकोब्सले तुरुन्तै जवाफ फर्काएकी छन्। उनले भनेकी छन्, ‘हामी स्पष्ट रूपमा राम्रो स्थितिमा छैनौँ।’ उनले थप भनेकी छन्, ‘यो प्रशासनले यो युद्धको खर्च चलाउन कंग्रेससँग थप ८७ बिलियन अमेरिकी डलर मागेको छ।’ उनले थप भनेकी छन्, ‘हामीले कम्तीमा १८ जना अमेरिकी सर्भिस मेम्बरहरू गुमाएका छौँ।’ उनले भनिन्, ‘तपाईँहरू सबै लज्जित हुनुपर्छ।’ उनले थप भनिन्, ‘अमेरिकीहरू राम्रो स्थितिमा छैनन् भन्ने कुरा एकदमै स्पष्ट छ।’

बोलिने समयलाई लिएर रिपब्लिकन र डेमोक्रेटहरूबीच पटक-पटक विवाद भएको छ। साक्षीहरूले संसदीय गतिरोध ( फिलिबस्टर ) गरिरहेका छन् कि छैनन् भन्नेमा पनि बहस भएको छ। ट्रम्पको राष्ट्रपतिकालमा उनको सम्पत्तिमा भएको भारी वृद्धि भ्रष्टाचारका कारण भएको हो कि होइन भन्ने विषयमा पनि उनीहरू जुधेका छन्।

वाल्ट्ज र जेफ बार्टोसले यसबारे जानकारी दिएका छन्। जेफ बार्टोस युएन म्यानेजमेन्ट एन्ड रिफर्मका लागि अमेरिकी प्रतिनिधि हुन्। प्रशासनले युएन बजेटमा १ बिलियन अमेरिकी डलर कटौती गरेको उनीहरूले बताएका छन्। उनीहरूले ४ हजार पदहरू हटाएका छन्। उनीहरूले लेबनान र अन्य ठाउँहरूमा पिसकिपिङ अपरेसनहरू अन्त्य गरेका छन्। वाल्ट्जले भनेका छन्, ‘हामी युएनलाई डाइटमा राख्दै छौँ।’ उनले थप भनेका छन्, ‘हाम्रो जिम्मेवारी युएनलाई फेरि महान् बनाउनु हो।’